Γίνε ο γονέας που θα ήθελες να είχες!

Κανείς μας δεν έρχεται στον κόσμο κρατώντας ένα εγχειρίδιο για το πώς να είναι ο τέλειος γονέας. Οι περισσότεροι από εμάς, όταν αποκτούμε παιδιά, μπαίνουμε στον «αυτόματο πιλότο», αναπαράγοντας ασυνείδητα τα μοτίβα με τα οποία μεγαλώσαμε -είτε αυτά ήταν θετικά, είτε τραυματικά.

Υπάρχει όμως μια στιγμή αφύπνισης στη ζωή κάθε γονιού, μια εσωτερική φωνή που μας καλεί να σπάσουμε τον κύκλο. Η φράση «Γίνε ο γονέας που θα ήθελες κι εσύ να είχες» δεν είναι απλώς ένα συγκινητικό σλόγκαν· είναι μια βαθιά πράξη συνειδητότητας και αγάπης.

Το να γίνεις ο γονέας που λαχταρούσες δεν σημαίνει ότι πρέπει να κατακρίνεις τους δικούς σου γονείς. Εκείνοι έκαναν ό,τι μπορούσαν με τα εφόδια και τις γνώσεις που διέθεταν στην εποχή τους. Σημαίνει, όμως, ότι αναγνωρίζεις τα δικά σου συναισθηματικά κενά-εκείνες τις στιγμές που ένιωσες ότι δεν σε άκουγαν, που η επίκριση νίκησε την ενθάρρυνση, ή που η αυστηρότητα σκίασε την τρυφερότητα.

Τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς, χρειάζονται αυθεντικούς γονείς.

Η αλλαγή δεν συμβαίνει με μεγάλες κουβέντες, αλλά στις μικρές, καθημερινές μας αντιδράσεις. Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα αντιδράσεων:

1. Το παλιό μοτίβο: Το παιδί χύνει το γάλα του στο τραπέζι. Η αυτόματη αντίδραση του γονιού, βασισμένη στο δικό του παρελθόν, είναι οι φωνές: «Πάλι τα ίδια! Πότε θα προσέξεις;»

Η συνειδητή επιλογή: Θυμάσαι πώς ένιωθες εσύ όταν έκανες ένα λάθος και σε φόβιζε η αντίδραση των γονιών σου. Παίρνεις μια ανάσα και λες: «Δεν πειράζει, ατύχημα ήταν. Φέρε ένα πανί να το μαζέψουμε μαζί».

2. Το παλιό μοτίβο: Το παιδί κλαίει ή θυμώνει. Η παραδοσιακή ατάκα είναι: «Σταμάτα να κλαις, δεν είναι τίποτα» ή «Μην κάνεις σαν μωρό».

Η συνειδητή επιλογή: Γίνεσαι το καταφύγιο που εσύ στερήθηκες. Λες: «Βλέπω ότι είσαι πολύ στεναχωρημένος/θυμωμένος τώρα. Είναι εντάξει να νιώθεις έτσι. Είμαι εδώ για σένα».

3. Το παλιό μοτίβο: Επιβολή εξουσίας χωρίς εξηγήσεις.

Η συνειδητή επιλογή: Εξηγείς τα όρια με σταθερότητα αλλά και ευγένεια. Το παιδί δεν είναι ιδιοκτησία μας, είναι ένας φιλοξενούμενος που προετοιμάζουμε για τη ζωή.

Η μεταμόρφωση της καθημερινότητας: Τι αφήνουμε στην άκρη και τι κρατάμε

Η συνειδητή γονεϊκότητα δεν είναι λίστα με κανόνες, είναι μια συνεχής επιλογή ανάμεσα σε αυτό που μας βγαίνει αυτόματα και σε αυτό που επιλέγουμε με την καρδιά μας. Φαντάσου το σαν τη διαδρομή που κάνει ένας γονέας, αφήνοντας τις παλιές «αποσκευές» στην άκρη του δρόμου, για να κρατήσει στα χέρια του μόνο τα απαραίτητα:

• Αφήνουμε πίσω το παλιό «οι μεγάλοι μιλάνε, οι μικροί σωπαίνουν». Στη θέση του, λυγίζουμε τα γόνατα, ερχόμαστε στο ύψος των ματιών του παιδιού και το ακούμε σαν να είναι ο πιο σημαντικός άνθρωπος στον κόσμο – γιατί είναι.
• Ξεχνάμε το «θα σε αγαπώ αν είσαι καλό παιδί» ή «αν φέρεις καλούς βαθμούς». Το παιδί πρέπει να ξέρει ότι η αγάπη μας δεν κερδίζεται με την υπακοή ή τις επιδόσεις. Είναι δεδομένη, σταθερή και ασφαλής, ακόμη και τις μέρες που όλα πάνε στραβά.
• Αφήνουμε πίσω την τιμωρία που διδάσκει στο παιδί πώς να κρύβεται ή να φοβάται. Η λογική συνέπεια, σε συνδυασμό με συζήτηση, του διδάσκει την υπευθυνότητα και το πώς να επανορθώνει για τα λάθη του.
• Σταματάμε να γινόμαστε η «ασπίδα» που δεν αφήνει το παιδί να πέσει ποτέ, γιατί έτσι μεγαλώνουμε ανασφαλείς ανθρώπους. Γινόμαστε το «δίχτυ ασφαλείας» που του επιτρέπει να δοκιμάσει, να αποτύχει και να ξαναπροσπαθήσει, ξέροντας ότι είμαστε εκεί για να το στηρίξουμε να σηκωθεί.

Με απλά λόγια: Απελευθερωνόμαστε από τα παιδικά μας τραύματα για να γίνουμε το παράθυρο μέσα από το οποίο το παιδί μας θα δει τον κόσμο με ασφάλεια και αισιοδοξία.

Η ιστορία και η ψυχολογία έχουν αποδείξει ότι η ανατροφή των παιδιών είναι, στην πραγματικότητα, μια διαδικασία αυτοβελτίωσης του ίδιου του γονέα.

«Η ανατροφή ενός παιδιού είναι μια εργασία όπου πρέπει να σκεφτόμαστε περισσότερο πώς να συμπεριφερόμαστε εμείς οι ίδιοι, παρά πώς να συμπεριφερόμαστε στο παιδί.» – Λέων Τολστόι

Αν θέλεις το παιδί σου να μάθει να συγχωρεί, πρέπει να σε δει να ζητάς συγγνώμη όταν κάνεις λάθος. Αν θέλεις να έχει αυτοπεποίθηση, πρέπει να σταματήσεις να κρίνεις αυστηρά τον εαυτό σου μπροστά του.

Το να γίνεις ο γονέας που θα ήθελες να είχες δεν σημαίνει ότι γίνεσαι «τέλειος». Θα υπάρξουν μέρες κούρασης, εκνευρισμού και λαθών. Η διαφορά όμως κρύβεται στην πρόθεση.

Όταν επιλέγεις να σπάσεις τα δεσμά των παλιών, δυσλειτουργικών συμπεριφορών, δεν θεραπεύεις μόνο τη σχέση με το παιδί σου· θεραπεύεις και το δικό σου «εσωτερικό παιδί», εκείνο το μικρό αγόρι ή κορίτσι που ακόμα κουβαλάς μέσα σου και που κάποτε ήθελε απλώς μια αγκαλιά παραπάνω και μια επιβεβαίωση ότι «όλα θα πάνε καλά».

Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν μας, αλλά μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν των παιδιών μας.

Γίνε, λοιπόν, ο φάρος που θα ήθελες να είχες δει στο δικό σου πέλαγος. Το παιδί σου – και ο ίδιος σου ο εαυτός – θα σε ευγνωμονούν για πάντα.

Επιμέλεια κειμένου: Συντακτική ομάδα Α.Λ.Π.

Οι αξίες καλλιεργούνται από νωρίς.

Ανακάλυψε πώς να γίνεσαι το πρότυπο που θέλεις για το παιδί σου,

μέσα από το πρόγραμμα «Η τέχνη της Γονεϊκότητας»,

κάνοντας κλικ εδώ >