Οι ψυχολογικοί λόγοι που κρύβονται πίσω από τον χρόνιο θυμό | ΑΝΟΙΧΤΟ ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

18/08/2023

Οι ψυχολογικοί λόγοι που κρύβονται πίσω από τον χρόνιο θυμό

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα. Που σημαίνει ότι δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να νιώθεις θυμό. Το να βρίσκεστε όμως σε μια χρόνια κατάσταση θυμού μπορεί να αυξήσει το άγχος σας γεγονός που οδηγεί σε προβλήματα στην ψυχοσωματική υγεία σας, στις σχέσεις και την δουλειά σας.

Ο χρόνιος  θυμός καλύπτει κάποια κενό μέσα σας. Και αν θέλετε να μην είστε συνεχώς θυμωμένοι, πρέπει να καταλάβετε ποιο είναι αυτό το κενό και να βρείτε πιο υγιείς τρόπους για να καλύψετε αυτή την ανάγκη.

Ας δούμε μερικούς λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι νιώθουν θυμό όλη την ώρα.

 

1. Ο θυμός είναι ισχυρό αντικαταθλιπτικό

Σε πολλούς πολιτισμούς, η λύπη θεωρείται σημάδι αδυναμίας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους άνδρες. Ως αποτέλεσμα, μαθαίνουμε να αποφεύγουμε τη λύπη… Κάποιοι μαθαίνουν να καλύπτουν τη θλίψη τους με ναρκωτικά, αλκοόλ, περιστασιακό σεξ και άλλοι προσπαθούν να αποφύγουν τη θλίψη με ψεύτικη ευθυμία.

Αλλά μια από τις πιο κοινές στρατηγικές για την αποφυγή της λύπης είναι ο θυμός. Μερικοί άνθρωποι μαθαίνουν από νεαρή ηλικία ότι μπορούν να ξεγελάσουν την θλίψη τους με το να θυμώνουν. Ο θυμός είναι ένα ιδιαίτερα δελεαστικό αντικαταθλιπτικό γιατί, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι, ο θυμός είναι στην πραγματικότητα ένα θετικό συναίσθημα.

Έχουμε την τάση να θεωρούμε τον θυμό ως ένα αρνητικό συναίσθημα γιατί πολλές από τις συνέπειες του θυμού είναι αρνητικές: βία, αγένεια, άγχος, προσβολές κ.λπ.

Αλλά αν την επόμενη φορά που θα θυμώσετε, σταματήσετε και σκεφτείτε νομίζω ότι θα συνειδητοποιήσετε κάτι εκπληκτικό: Όταν θυμώνετε αισθάνεστε καλά.

Κι αυτό επειδή ο θυμός τροφοδοτεί το εγώ  μας κάτι  που μας κάνει να νιώθουμε δυνατοί και με περισσότερη αυτοπεποίθηση. Και επειδή ο θυμός είναι ένας τόσο ισχυρός τρόπος για να νιώθετε προσωρινά καλά, είναι εύκολο να συνηθίσετε να χρησιμοποιείτε τον θυμό ως αντικαταθλιπτικό, για να καλύπτετε τον πόνο από την θλίψη. Εάν λοιπόν νιώθετε συχνά θυμό, αλλά σπάνια νιώθετε λύπη, ίσως έχετε πέσει στη συνήθεια να χρησιμοποιείτε τον θυμό για να κρύψετε τη λύπη σας και αξίζει να αφιερώσετε χρόνο για να εξερευνήσετε τον ρόλο της λύπης στη ζωή σας.

 

2. Οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες

Ως ανθρώπινα όντα, ένα από τα πράγματα που μας τρομάζουν περισσότερο είναι η αβεβαιότητα… Αβεβαιότητα για το τι σκέφτονται οι άλλοι για εμάς, αβεβαιότητα για το αν θα έχουμε καλή απόδοση ή όχι, αβεβαιότητα για το νόημα της ζωής, του θανάτου και της ίδιας της ύπαρξης! Αυτός ο φόβος της αβεβαιότητας είναι ιδιαίτερα επώδυνος για άτομα που μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα που είχαν πολλή αβεβαιότητα και πιθανότητες κινδύνου όπως κακοποιητικούς ή αμελείς γονείς, ακραία φτώχεια, τραύμα κ.λπ.

Και ως παιδιά, όλοι αντιμετωπίζουμε τους φόβους μας όσο καλύτερα μπορούμε με ό,τι εργαλεία έχουμε στη διάθεσή μας. Πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν ως παιδιά ότι το να θέτουν και να διατηρούν μη ρεαλιστικά υψηλές προσδοκίες για τους άλλους είναι ένας καλός τρόπος για να νιώθουν λιγότερη αβεβαιότητα και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

Για παράδειγμα: Όταν φοβάστε ότι οι φίλοι σας δεν θα θέλουν να κάνουν παρέα μαζί σας, υιοθετείτε την προσδοκία ότι οι καλοί φίλοι είναι πάντα εκεί. Αν φοβάστε ότι θα τα πάτε άσχημα σε ένα τεστ στο σχολείο, εφαρμόζετε μια απίστευτα αυστηρή προσδοκία για τον εαυτό σας ότι θα παίρνετε πάντα A.

Όλα αυτά είναι εξαιρετικά μη ρεαλιστικές προσδοκίες κάτι που οδηγεί σε απογοήτευση, συγκρούσεις στις σχέσεις και απέχθεια για τον εαυτό. Γιατί λοιπόν έχουμε αυτές τις προσδοκίες από τον εαυτό μας και τους άλλους; Διατηρούμε μη ρεαλιστικές προσδοκίες γιατί μας δίνουν την ψευδαίσθηση της βεβαιότητας.

Φυσικά όλοι οι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένου του εαυτού μας, είναι  ελαττωματικοί και ατελείς. Και το να περιμένεις να είναι διαφορετικά δεν είναι μόνο απογοητευτικό αλλά και απάνθρωπο.

Ακριβώς όπως η προσδοκία ότι πρέπει να παίρνεις πάντα τους καλύτερους βαθμούς στην τάξη, να κάνεις πάντα τους ανθρώπους να γελούν όταν είναι λυπημένοι, ή οποιαδήποτε άλλη τελειομανία που έχεις για τον εαυτό σου είναι μια μορφή αυτο-σαμποτάζ και αυτο-σκληρότητας, άρα οι υπερβολικά μη ρεαλιστικές προσδοκίες των άλλων είναι μια μορφή σκληρότητας. 

Δώστε στον εαυτό σας και στους άλλους τη χάρη να είστε ακριβώς αυτό που είναι και όλοι θα νιώσουν καλύτερα μακροπρόθεσμα. Και να θυμάστε: Το να εγκαταλείπετε τις προσδοκίες δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπετε την ελπίδα. Προχωρήστε και να ελπίζετε για το καλύτερο, απλώς σταματήστε να το περιμένετε.

 

«Δεν βρίσκομαι σε αυτόν τον κόσμο για να ανταποκριθώ στις προσδοκίες σας και δεν είστε σε αυτόν τον κόσμο για να ανταποκριθείτε στις δικές μου.»

(Bruce Lee)

 

3. Το να κριτικάρεις τους άλλους

Πολλοί άνθρωποι συνεχίζουν να αισθάνονται θυμωμένοι επειδή είναι ένας εύκολος τρόπος να τονώσουν προσωρινά την αυτοεκτίμησή τους. Η αυτοεκτίμηση είναι ο σεβασμός στον εαυτό σου ως άτομο: Η υγιής αυτοεκτίμηση είναι το αποτέλεσμα του να είσαι πραγματικά περήφανος για τον εαυτό σου και για το πώς ζεις τη ζωή σου.

Δεν σημαίνει ότι αρνείστε τα λάθη και τις αποτυχίες σας. Αντίθετα, σημαίνει ότι μπορείτε να δείτε τον εαυτό σας αντικειμενικά.  Η χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι αποτέλεσμα της ντροπής ή της απογοήτευσης από τον εαυτό σας και τον τρόπο που ζείτε τη ζωή σας.

Τώρα, για διάφορους λόγους, πολλοί άνθρωποι αναπτύσσουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Που σημαίνει ότι κατά βάθος, απλά δεν αισθάνονται καλά με τον εαυτό τους. Προφανώς, αυτός είναι ένας επώδυνος τρόπος ζωής. Και έτσι…μερικοί άνθρωποι μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τον πόνο της χαμηλής αυτοεκτίμησής τους επικρίνοντας τους άλλους και κάνοντας τους εαυτούς τους να αισθάνονται καλύτερα σε σύγκριση μ τους άλλους.

Και ενώ αυτή μπορεί να είναι μια αποτελεσματική στρατηγική για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησής σας βραχυπρόθεσμα, ποτέ δεν λειτουργεί μακροπρόθεσμα. Στην πραγματικότητα, τις περισσότερες φορές, κρατά την αυτοεκτίμησή σας σε χαμηλά επίπεδα, επειδή κατά βάθος δεν σέβεστε τον εαυτό σας που χρησιμοποιείτε αυτήν τη «στρατηγική» για να αισθάνεστε καλά εις βάρος των άλλων.

Έτσι, αντί να χρησιμοποιείτε την κριτική των άλλων ως φθηνό και τελικά απατηλό τρόπο για να τονώσετε την αυτοεκτίμησή σας, η λύση είναι να βρείτε πιο υγιείς τρόπους για να αισθάνεστε καλά με τον εαυτό σας. Και ο ευκολότερος τρόπος είναι να κάνετε στον εαυτό σας μια απλή ερώτηση: Ποιο είναι ένα μικρό πράγμα που μπορώ να κάνω σήμερα και για το οποίο θα ήμουν περήφανος για τον εαυτό μου;

Καλώς ή κακώς, το πώς νιώθουμε για τον εαυτό μας είναι το αποτέλεσμα των πράξεών μας, αυτό δηλαδή που κάνουμε με συνέπεια σε τακτική βάση.

Εάν ο χρόνιος θυμός σας προέρχεται από χαμηλή αυτοεκτίμηση, η εύρεση γνήσιων τρόπων για να κάνετε πράγματα για τα οποία θα είστε περήφανοι είναι ο καλύτερος τρόπος για να χτίσετε υψηλή αυτοεκτίμηση και να απαλλαγείτε από την ανάγκη σας για χρόνιο θυμό.

«Συχνά εκείνοι που επικρίνουν τους άλλους αποκαλύπτουν τι τους λείπει.»

(Shannon L. Alder)

 

4. Φοβάσαι να είσαι διεκδικητικός

Η χρόνια απογοήτευση είναι συχνά το αποτέλεσμα της χρόνιας αγνόησης των δικών σας επιθυμιών και αναγκών. Πολλοί άνθρωποι είναι χρόνια θυμωμένοι, αλλά δεν θα το περιέγραφαν έτσι. Συνήθως, περιγράφουν τον εαυτό τους ως απογοητευμένους και εκνευρισμένους , αλλά όχι θυμωμένους. Τι κρύβεται πίσω από αυτή τη χρόνια απογοήτευση και ευερεθιστότητα;

Η χρόνια απογοήτευση πηγάζει συχνά από τον φόβο της διεκδίκησης. Η διεκδίκηση είναι η ικανότητα να ζητάς αυτό που θέλεις και να λες όχι σε αυτό που δεν θέλεις με τρόπο που να σέβεται τόσο τις δικές σου επιθυμίες όσο και τις επιθυμίες των άλλων.

Δυστυχώς, πολλοί άνθρωποι, ειδικά οι γυναίκες, διδάσκονται ότι πρέπει πάντα να αναβάλλουν τις δικές τους επιθυμίες ικανοποιώντας τις ανάγκες των άλλων. Και ως αποτέλεσμα, καταλήγουν να αγνοούν τις δικές τους ανάγκες και να νιώθουν χρόνια απογοήτευση και αγανάκτηση για όλους εκείνους τους ανθρώπους για τους οποίους θυσιάζονται συνεχώς.

Φυσικά, δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να είσαι καλός και να κάνεις πράγματα για τους άλλους ή να αναβάλλεις αυτό που θέλεις για αυτό που θέλουν οι άλλοι. Το πρόβλημα είναι αν αυτό είναι το μόνο πράγμα που κάνεις.

Το να μάθεις να είσαι πιο διεκδικητικός είναι μια από τις πιο σημαντικές δεξιότητες που μπορείς να οικοδομήσεις, όχι μόνο για να μειώσεις τον χρόνιο θυμό και την απογοήτευση στη ζωή σου αλλά και για καλύτερη ψυχοσυναισθηματική υγεία και ανθεκτικότητα.

 

Να θυμάστε: «Ο θυμός είναι απλώς θυμός. Δεν είναι ούτε  καλό ούτε κακό πράγμα.  Το τι κάνεις με αυτόν είναι που έχει σημασία.»

(Τζιμ Μπάτσερ)

 

 

 

Από τη συντακτική ομάδα του Α.Λ.Π.


l

 

 

Δείτε επίσης

27/02/2026

Η καλοσύνη και η κακία διδάσκονται από τους γονείς

Υπάρχει μια παλιά φράση που λέει πως «το παιδί είναι καθρέφτης του σπιτιού του.» Και όσο κι αν ακούγεται απλή,...

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

20/02/2026

Σεβασμός: Η αόρατη δύναμη που καθορίζει πώς ζούμε, μιλάμε και στεκόμαστε στον κόσμο

Ο σεβασμός δεν είναι απλώς καλή συμπεριφορά. Δεν είναι ευγένεια ούτε τυπικότητα. Είναι μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη που επηρεάζει τον...

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ